06 – 126 726 04

Bevallen in en rondom het water

Waarom zou je in bad willen bevallen? We zijn toch geen waterdieren? We zijn er niet op gemaakt?

Klopt. Maar ik merk dat het bad weer iets terug geeft wat we met de jaren verliezen. En ik ga proberen dat uit te leggen.

Om goed te bevallen moet je kunnen bewegen. Het hoofdje van de baby komt de bekkeningang in met de neus naar jouw rechts of links en draait dan (meestal) met de neus naar de achterzijde van je bekken. Deze kwartslag noemen we de inwendige spildraai. Het bekken is beweeglijk. De verweking van je gewrichten (waardoor sommige zwangeren bekkenpijn ervaren) is hier oorzaak van en dus belangrijk voor de bevalling. Staand is bijvoorbeeld je bekkeningang het grootst, wat tijdens de ontsluitingsfase prettig is. Op je hurken is je bekkenuitgang het grootst, wat bijvoorbeeld bij de geboorte handig kan zijn. Maar ook tussen deze 2 fases in vraagt het kindje om ruimte om goed te kunnen draaien, en daarvoor moet je wiebelen, draaien, hurken, liggen, zitten en meer. Hoogzwanger is dat soms best een uitdaging, en een groot warm bad kan daar in ondersteunen.

Pijn. Mogen we het wel of niet benoemen. Ik vind van wel. Het gaat om de lading die je pijn geeft die de smaak er aan geeft. Je hebt veel verschillende soorten pijnen, met verschillende doelen. Je hebt bijvoorbeeld waarschuwende pijn (zoals ik mocht ervaren met mijn nierstenen) die erg naar is en niet bedoelt is om weg te zuchten. En je hebt pijn zoals bij een bevalling die zorgt voor een steeds stijgende oxytocine (het weeenhormoon) maar ook stijgend endorfine (natuurlijke pijnstiller). Warmte en beweging verstoren je pijnprikkel in positieve zin.

Door het stijgen van de endorfines raken barende vrouwen steeds meer in een cocon. Dat afsluiten van de omgeving is belangrijk om de pijn aan te kunnen, de weeen effectief te laten zijn en te focussen op wat er in het lijf gebeurt. Als aanwezige bij een geboorte moet je daar altijd in ondersteunen. Wat een barende nodig heeft om in die cocon te geraken kan heel persoonlijk zijn, maar vaak is de sfeer, licht en geluid belangrijk. Een bad kan een letterlijke cocon creeren en samen met het warme water tot meer ontspanning leiden.

Een belangrijke voorwaarde om goed te bevallen is dat je je vertrouwd en veilig voelt. Wat je daar voor nodig hebt weet jij het beste. 

Is in bad bevallen niet vies? Ik ga bevallen in bad niet romantiseren omdat dat niet hoeft. Urine, een plasje van 300 ml vind je in de 600 liter van het bad niet terug. Ontlasting komt vaak in de laatste fase vlak voor de geboorte. Met een schepnetje of kommetje halen we het meeste weg maar er blijft vaak wat liggen. Soms komt er wat bloed of slijm voor de geboorte vrij, vaker na de geboorte van de placenta. Als je in bed bevalt komen deze vloeistoffen ook, maar dan in een matje waar je met je billen in ligt. Ook dan proberen we zoveel mogelijk weg te halen. Dus vies? In ieder geval niet viezer wat mij betreft. Onhygienisch is het in ieder geval niet.

Is in bad bevallen wel veilig? Ja! Er zijn meerdere onderzoeken die de meerwaarde van bevallen in water hebben aangetoond. Belangrijk is dat de baby in goede conditie is en daar geen zorgen over zijn. Een baby in slechte conditie is niet gebaat bij een watergeboorte omdat hij in tegenstellling tot gezonde baby's kan gaspen (ademsnakken) al onder water. Niet iedereen is even bekend met waterbevallingen, en daarom worden er nog wel eens onterecht risico's aan verbonden. Zo kan je bij een watergeboorte als omstander veel minder zien. Ik zelf heb dat als barende als een groot voordeel ervaren (in tegenstelling tot met de benen wijd op ooghoogte liggen) maar ook als handsoff vroedvrouw een mooie bevestiging van een prachtig stukje natuur. Veel zorgverleners zijn bang voor vastzittende schouders, waar je juist in je zelf gekozen houding in bad veel minder kans op hebt, maar welke ook juist makkelijker naar te handelen is. Ook het bloedverlies na de geboorte wordt wel eens gezien als risico. Het beoordelen ervan vraagt enige ervaring (waar heel goed in te scholen is) maar een verhoogde kans op meer bloedverlies is er zeker niet. 

Is een badbevalling niet veel gedoe? Een beetje, maar het valt ook best mee en het is het waard denk ik. Een bevalbad staat binnen 20 min op, en afhankelijk van je waterdruk is ie tussen de 20 en 60 min gevuld. Na de bevalling gaat de dompelpomp erin, slang in de wc en binnen 30 min is het bad leeg. Hoes in de kliko en lucht uit het bad. En je kunt in een schone bed kruipen! 

 

Wanneer een badbevalling geen optie is, vergeet dan niet de mogelijkheid om gebruik te maken van het warme stromende water van de douche.